| Doküman No | TR-2026-06-25 |
| Hazırlayan | KATMAN Kaplama — Ularte Sınai Yapı ve Ticaret A.Ş. bünyesinde yüzey işlem ve kaplama hizmet birimi |
| Konu | Agresif amonyak (NH₃) ve yoğun nem altında yapısal çelik için yüzey koruma sistemlerinin karşılaştırılması |
| Karşılaştırılan Sistemler | ISO 1461 Sıcak Daldırma Galvaniz (HDG) ↔ KATMAN Duplex TSA Sistemi (TSA + Sealer + Poliüretan) |
| Hedef Ömür | Bakım gerektirmeyen 30+ yıl yapısal bütünlük |
1. Giriş ve Problem Tanımı
Endüstriyel hayvancılık tesisleri — özellikle büyükbaş süt sığırcılığı ahırları — yapısal çelik konstrüksiyon için en agresif atmosferik ortamlardan birini oluşturur: yüksek amonyak (NH₃) gazı konsantrasyonu, sürekli yüksek bağıl nem (%80–90 RH) ve dönemsel biyogüvenlik/dezenfeksiyon kimyasallarının birleşik atağı.
2. HDG Neden Yetersiz Kalır?
ISO 1461'e göre 6 mm üzeri çelikte ortalama çinko kaplama kalınlığı ~85 µm düzeyindedir. Bu, normal atmosferde iyi koruma sağlasa da, ıslak amonyak karşısında çinko yüzeyindeki koruyucu patina parçalanır; amonyak, çinko ile suda kolay çözünen [Zn(NH₃)₄]²⁺ kompleksini oluşturur. Ahır ortamında HDG korozyon hızı normalin 4–6 katına çıkabilir (~10–15 µm/yıl) — yani ~85 µm kaplama 5–7 yıl içinde tükenebilir. Çinko-zengini astar boyalar da bu açıdan yetersizdir: 75 µm DFT'lik bir çinko-zengini epoksinin gerçek metalik çinko karşılığı yalnızca ~34,5 µm'dir.
3. KATMAN Duplex TSA Sistemi
Sistem, birbirini tamamlayan üç katmanlı bir zırh mantığına dayanır:
- Ana Kat — TSA (%99,5 Alüminyum): Amonyağa karşı inert ve çözünmez Al₂O₃ pasivasyon tabakası oluşturur; üst katman hasar görse bile katodik (kurban anot) koruma sağlamaya devam eder.
- Ara Kat — ~15 µm sealer: TSA'nın mikroskobik gözeneklerini, uygulamadan hemen sonra (oksitlenmeden önce) doldurur.
- Üst Kat — ~30 µm fırın kürlemeli poliüretan: Amonyak ve neme karşı ilk fiziksel bariyer; pürüzsüz yüzey yüksek basınçlı yıkamaya uygundur.
KATMAN'ın standart endüstriyel önerisi 100 µm TSA'dır (ISO 1461 ve ASTM A123/A123M çinko kaplama standartlarını metal miktarı bazında karşılar/aşar). Ahır gibi agresif mikroklimalar için ise 200 µm TSA + 15 µm sealer + 30 µm PU (toplam ~245 µm) spesifiye edilmiştir.
4. Bağımsız Saha Verileri
ABD Federal Karayolları İdaresi'nin (FHWA) derlediği uzun vadeli açık hava maruziyet çalışmaları:
- AWS 19 Yıllık Çalışma (1954–1974): Yedi farklı sahada, 75 µm yalın termal sprey alüminyum, 19 yıl sonunda hiçbir sahada taban metalde korozyona izin vermemiştir; eşdeğer çinko kaplamada taban metal tüm sahalarda korozyona uğramıştır.
- Kure Beach Çalışması — 53 Yıl: Agresif deniz atmosferinde, 75 µm alüminyum kaplama 53 yıl boyunca taban çeliği sıfır pas ile korumuştur; çinkonun eşdeğer koruması için 150 µm gerekmiştir.
- Zurich Insurance Group — RiskTopics (2017): Petrokimya ve açık deniz tesislerinde, deniz sıçrama bölgeleri dahil, ilk bakıma kadar 20 yılı aşan koruma sahada kanıtlanmıştır; TSA'nın hem bariyer hem kurban anot koruması sağladığı vurgulanır.
5. Karşılaştırma Özeti
| Parametre | ISO 1461 HDG | KATMAN Duplex TSA (245 µm) |
|---|---|---|
| Kaplama kalınlığı | ~85–100 µm | ~245 µm (çok katmanlı) |
| Amonyak (NH₃) direnci | Zayıf — çözünür kompleks oluşturur | Kusursuz — Al₂O₃ tabakası stabil ve çözünmez |
| Bakım ihtiyacı | Her 5–7 yılda raspalama/boyama | Bakım gerektirmez (hedef 30+ yıl) |
| Büyük parça işlenebilirliği | Galvaniz havuzu boyutuyla sınırlı | 17,2 m / 2,0 m / 3,5 m / 15 ton kapasite |
6. Sonuç
Fabrika bünyesindeki entegre yağ alma, kumlama, yüzey profili işleme, metal püskürtme ve doğalgaz fırınlı kürleme hattında üretilecek KATMAN Duplex TSA Sistemi, ahır projelerinde amonyak korozyonunu bir risk olmaktan çıkararak Türkiye hayvancılık yapı sektörüne uzun ömürlü, bakım gerektirmeyen bir endüstriyel standart sunmayı hedeflemektedir.
Bu, raporun özetidir. Tüm dipnotlar, kaynakça ve teknik performans matrisinin tam hali için aşağıdaki PDF'i indirebilirsiniz.